Skip links

Netcongestie: belemmert dit de energietransitie?

We gebruiken met z’n allen steeds meer duurzame energie. Groene energie brengt dan ook verschillende voordelen met zich mee. Het is allereerst schoner, de kosten zijn lager en het is een onuitputbare bron van energie. Bovendien betekent meer gebruik van duurzame energie minder verbruik van beperkt beschikbare fossiele brandstoffen. Zo stapt Nederland langzamerhand over op een duurzaam energienetwerk. Echter gaat dat nog niet zo soepel als we zouden willen. Er is namelijk steeds meer sprake van toenemende netcongestie. Wat is netcongestie en hoe lossen we dit op? Je leest het in dit artikel.

Een positieve trend

Nederland ervaart momenteel een positieve trend waarin steeds meer energie afkomstig is van duurzame bronnen. In 2020 was het aandeel hernieuwbare energie in Nederland 11,1 procent van het totale energieverbruik. Dit duidt op een stijging van 2,3 procent in vergelijking met 2019, toen het aandeel nog op 8.8 procent lag. We zien dat steeds meer huishoudens en bedrijven de overstap naar hernieuwbare bronnen van energie maken. Daardoor zijn er ook steeds meer partijen die groene energie produceren. Van kleine MKB bedrijven, tot de bouwmarkt op de hoek: hun elektriciteit komt vaak door zelf opgewekte zonne-energie of windenergie. Allereerst is dit natuurlijk een positieve ontwikkeling, maar helaas gaat het nog niet zonder slag of stoot. Momenteel zien we namelijk steeds vaker dat bedrijven op duurzame energie kampen met een energieoverschot. Zo’n overschot wil een bedrijf dan het liefste verkopen, wat in sommige gevallen leidt tot netcongestie. Simpel gezegd betekent dit dat het aanbod groter is dan de capaciteit van het netwerk. Hierdoor gaat er af en toe zelfs groene energie verloren.

Richting de energietransitie

Hoe meer we ons voortbewegen richting de energietransitie, hoe vaker we te horen krijgen dat ons elektriciteitsnetwerk last heeft van netcongestie. Hoe komt dat toch? Eigenlijk zit het zo: in Nederland is het elektriciteitsnet centraal opgebouwd. Via één van de lokale elektriciteitscentrales wordt via transformatorstations en vertakkingen van hoogspanningsleidingen of (ondergrondse) middenspanning leidingen energie verplaatst naar onze huizen en bedrijven. Zo wordt er energie geleverd. Echter is met de komst van groene energie het netwerk niet meer zo “centraal”. Er is niet één centrale plek waar energie wordt opgewekt, maar mensen wekken hun eigen stroom op, bijvoorbeeld middels zonnepanelen op het dak of een zonnecarport. Wanneer mensen die stroom willen terugleveren aan het net, bijvoorbeeld wanneer zij te veel hebben opgewekt, dan wijzen ze naar de netbeheerders. Maar daar is de capaciteit van het elektriciteitsnet soms beperkt. Hierdoor ontstaat er een situatie waarin de beschikbare capaciteit uit de pas loopt met de gevraagde capaciteit. Ofwel: netcongestie. 

Hoe op te lossen?

Een probleem zoals deze vraagt om snelle oplossingen. Ook dit jaar zullen we naar voorspelling weer meer groene energie gaan gebruiken. Maar daardoor zullen de huidige energievoorzieningen dus onder zware druk komen te staan. Volgens de overheid lijkt het erop dat de oplossing ligt in een structurele uitbreiding van het net.  Dat betekent dat er grote aanpassingen in het elektriciteitsnet moeten plaatsvinden. Netbeheerders moeten dan op korte termijn massaal nieuwe kabels leggen en trafo’s (transformatorstations) bouwen. Het is maar de vraag of dat haalbaar is. 

Een andere oplossing vindt men in het slimmer indelen van het energienetwerk. Dat kan bijvoorbeeld met het toepassen van een smart-grid. Dit is een vrij recente ontwikkeling waarmee vanaf 2015 al vele proeven worden gedaan. Een smart-grid  is een soort slim energiesysteem dat helpt om de groeiende hoeveelheid duurzame energie aan te passen in het energiesysteem. Zo’n smart grid zorgt ervoor dat energie lokaal met elkaar wordt verbonden. Het creëert als het ware een afgebakend gebied waarin gebruikers en opwekkers van energie deze met elkaar kunnen delen. Zo hoeft de energie geen grote afstanden meer te ‘reizen’ om getransporteerd te worden, en kunnen we het net verlichten. 

Conclusie 

Al om al, kunnen we zeggen dat de recente ontwikkelingen omtrent de energietransitie positief zijn. Steeds meer bedrijven en huishoudens stappen over naar groene energie, en dat betekent dat we stapje bij stapje steeds meer in de buurt komen van een groen Nederland. Maar verandering gaat niet van de een op de andere dag. Gelukkig zien we ook dat deze ‘beren op de weg’ door de opkomst van nieuwe technologieën en andere innovatie spoedig verholpen kunnen worden. 

Leave a comment